‘So wake me up when it’s all over, when I’m wiser and I’m older’ – Avicii

Wat een heerlijke song kwam er uit in 2013. Upbeat, vrolijk: elke keer als ‘Wake me up’ van Avicii voorbij kwam in de auto begon ik spontaan mee te ‘dansen’ op m’n stoel. Dat zal er vast raar uitgezien hebben voor m’n medeweggebruikers, maar het was sterker dan ik…

Pas na een tijdje begon de tekst tot me door te dringen. Wijsheid lijkt de ‘heilige graal’ te zijn.  Maar het wordt nog aantrekkelijker voor ons luisteraars: niet alleen wijsheid valt ons ten deel, maar het gaat ons ook nog eens een keer slapend lukken. Het is een soort van slapend rijk worden, maar dan anders. Immateriële rijkdom zal ons ten deel vallen. Hoe fijn is dat? Er komt een dag dat je wijs bent, en tot die tijd kun je lekker slapen. Je hoeft er niets voor te doen. Je hoeft niets te ervaren. Je voelt er niets van. 

Ik doe een beroep op je om nu maar alvast wakker te worden en dat te blijven. Het danst misschien een stuk minder lekker, maar dat is ook waar eigenaarschap over gaat. Eigenaarschap betekent je eigen ontplooiing ter hand nemen. Je hebt een hoop talenten in je. Aan jou om er mee aan de slag te gaan. Ik heb drie tips voor je:

Leer en groei van tegenslagen

Een aantal jaren geleden is er een onderzoek geweest wat de ‘drivers’ waren voor succes. Groepen die succesvol waren geweest werd gevraagd waar ze in hun loopbaan het meeste van geleerd hadden. Het nummer één antwoord was: tegenslag. Dit kon zowel in de privé- als in de werksfeer liggen, maar tegenslag was het element dat het meest leerzaam was gebleken. 

Het vervolgonderzoek was interessant vanuit het perspectief van eigenaarschap. De onderzoekers deden de aanname dat de veelbelovende professionals die niet helemaal uit de verf gekomen waren geen werkelijke tegenslag hadden ervaren in hun leven. Als ware onderzoekers checkten ze hun aanname. Het bleek niet waar te zijn. 

Wat wel waar was is dat ze er niet van hadden geleerd. Dit is een bijzonder, extra pleidooi voor het nemen van eigenaarschap. Tegenslag is tegenslag. Je komt het tegen. Wellicht in meerdere of mindere mate, maar je komt het tegen. Wat je er mee doet is cruciaal. Als je er vanuit eigenaarschap naar kijkt maak je er een leerproces van. Het is niet onderzocht maar ik doe hier de aanname dat het lang niet altijd zo’n bewust proces is. Je kiest letterlijk niet voor tegenslag, en het is maar helemaal de vraag of je in zo’n proces bewust ervoor kiest om er een leerproces van te maken. Als ik reflecteer hoe dat bij mij tot op dit moment gewerkt heeft gaat er bij mij een tijdje overheen voordat ik in de ‘leermodus’ ga. Een tijdje ervaar ik de tegenslag als nogal overweldigend en lijk ik er middenin te zitten. Pas na een tijdje lukt het me om naar mijn rol te kijken en ervan te leren. 

Leren en groeien in je werk doe je dus met name door de tegenslagen die je tegenkomt te aanvaarden en omarmen. 

Ga een challenging assignment aan 

Als je jezelf wilt ontplooien, ga dan een uitdagende opdracht, een ‘challenging assignment’ aan. Daag jezelf uit om iets substantieels voor elkaar te krijgen waar je minimaal een half jaar over zal gaan doen. Een jaar is waarschijnlijk nog beter. 

Leg de lat hoog. De lat moet je zo hoog leggen dat je kunt voorspellen dat je tegenslag zult gaan ervaren. Dat je uit je comfort zone zult moeten komen. Een fundamenteel leerproces zal jouw deel zijn. Wil je jezelf ontplooien? Ga er voor!

Zoek een mentor

Ontplooiing in je eentje, het is niet handig. Uiteraard kan het, ik sluit het niet uit. Ik heb gedurende mijn hele leven mentoren om me heen gehad. Ik heb ze zelf benoemd. Meestal heb ik het er met hen niet over gehad dat ik ze als mijn mentor zag. Dat was ook helemaal niet nodig. 

Ik weet dat er in een aantal grote organisaties mentor-programma’s bestaan. Als je in zo’n organisatie werkt, maak er gebruik van. Er zijn altijd door de wol geverfde professionals waar je veel van kunt leren. Als je mazzel hebt stellen ze je de juiste vragen. Dat zijn vragen waar je even stil van wordt, vragen die je echt aan het denken zetten. Als je mazzel hebt zijn ze op cruciale gebieden heel anders dan dat jij bent. Misschien hebben ze wel een eigenschap waar je allergisch voor bent. Ook daar kun je enorm veel van leren. Jouw eigenaarschap bepaalt of je dat ook doet. 

Soms vervult je eigen leidinggevende deze rol. Met hem of haar kun je regelmatig sparren over je voortgang. Als je zo’n werkrelatie kunt creëren en ontwikkelen toont dat eigenaarschap aan. Ik zie dat proces in de praktijk helaas vaak anders verlopen. Het perspectief van de eigen leidinggevende wordt niet omarmd als een belangrijke informatiebron voor de eigen ontplooiing. Dan laat je als medewerker een kans liggen.

Ontplooiing is een vitaal element van eigenaarschap. Het is geen proces dat je slapend doormaakt, wat Avicii ook moge beweren. Gelukkig zit er in hetzelfde liedje ook een mooie wijsheid: ‘I don’t know where the journey will end, but I know where to start’ – Avicii

Gijs den Engelsman MBA  gijs@performancematters.nl  06-51994280