Kort door de bocht houdt eigenaarschap in dat je jouw verantwoordelijkheid weet te nemen, in staat bent erop te reflecteren en zo steeds beter leert functioneren.

Mooi gezegd, maar niet altijd makkelijk gedaan. En al helemaal niet makkelijk overgebracht op je medewerkers. 

Kortom, wat kun je doen om eigenaarschap te creëren bij je mensen. Ik help je op weg met zes aandachtspunten.

1. Wees kristalhelder

Ik stel regelmatig aan professionals of teams de simpele vraag: ‘Voor welke concrete resultaten ben jij of zijn jullie verantwoordelijk, vandaag, deze week, deze maand of dit jaar?’. Met enige regelmaat krijg ik dan algemene en nogal vage antwoorden terug. Vaak heb ik voorinformatie en worden cruciale dingen vergeten, worden geen getallen genoemd of krijg ik een algemeen betoog terug wat maar weinig aansluiting heeft met de vraag die ik gesteld had.

Als ik dan naar de betreffende leidinggevende ga met deze constatering krijg ik bij hoog en bij laag te horen dat hij super duidelijk is geweest.

Ik kan alleen maar constateren dat het niet binnen gekomen is. Hier ligt een eigenaarschapsdingetje bij zowel de leidinggevende als bij de professionals, en ook op dit metaniveau is er een basale neiging om naar de ander te wijzen.

In m’n boek beschrijf ik het klassieke voorbeeld van John F. Kennedy. Op het hoogtepunt van de koude oorlog hield hij geen betoog voor zijn knapste koppen om te komen tot een ‘superieure wereldmacht, met een doorkijkje op technologische mogelijkheden die we als Verenigde Staten te bieden hebben, leidend tot een perspectief ten opzichte van onze vijanden waar we nog jaren de vruchten van zullen plukken’. Hij zei simpelweg ‘man op de maan, gezond weer terug’. 

2. Sluit een contract af met het hart, niet alleen met het hoofd

Eigenaarschap gaat niet alleen over getallen, functiebeschrijvingen of missies die aan het papier toevertrouwd zijn. Ik zeg niet dat ze niet belangrijk zijn, integendeel. Ze zijn alleen niet voldoende voor eigenaarschap.

Eigenaarschap gaat niet alleen over het wat, maar juist ook over het waarom. Wat maakt dat je hier werkt? Wat maakt dat je wel of geen eigenaarschap ervaart? Hoe zit dat voor jou persoonlijk? Waarom werk je hier? In hoeverre komen jouw talenten nu tot z’n recht? Hoe ga je die meer tot hun recht laten komen? (niet ‘hoe kan dat verbeterd worden?’)’

Het hart vraagt om persoonlijke relaties. Durf je jezelf als leidinggevende echt te verbinden? Staan jouw medewerkers elke ochtend op om de relatie die ze met jou hebben?

3. Geef échte verantwoordelijkheid

Ik zie in teveel organisaties dat verantwoordelijkheid niet echt gegeven wordt. Controle en angst voeren de boventoon. Het invullen van lijstjes gaat dan ver voorbij het functionele niveau.

Ik zie leidinggevenden die het meest aan het woord zijn in het overleg (toch de betekenis van dat woord maar eens opzoeken) en vervolgens zelf de notulen maken.

In veel organisaties wordt in de bestuurskamer gepredikt om verantwoordelijkheden laag in de organisatie te leggen, maar de uitvoering van die preek blijft nogal eens steken in goede bedoelingen.

En soms is het de simpele interactie waarbij een medewerker bij z’n leidinggevende komt met de opmerking: ‘ik heb een probleem’. Blijf dan weg van reacties als ‘Vertel. Heb je daar en daar al aan gedacht? Bel die en die even.’ Verantwoordelijkheid geef je door de kwinkslag ‘Mooi; dan heb ik het niet :-)’ gevolgd door ‘Wat heb je er aan gedaan? Wat werkte? Wat niet? Hoe ga je het oppakken?’.

4. Praat erover

Elke dag zijn er cruciale momenten waarop medewerkers wel of geen eigenaarschap laten zien. Er wordt gemopperd, de andere kant op gekeken, over anderen gesproken, excuses gezocht en gevonden. Er is een neiging om er, als je dat ziet, niet over in gesprek te gaan. We hebben het te druk, het is maar lastig, we zijn bevooroordeeld; excuses te over.

Realiteit is: elke keer als we hier het gesprek niet over aan gaan geven we de boodschap af dat het oké is om geen eigenaarschap op te pakken, en ontnemen we de ander (en onszelf, by the way) de kans om te groeien.

5. Volg op

Praten over eigenaarschap is iets anders dan eigenaarschap nemen. Het opnemen van eigenaarschap vraagt tijd. Geef support aan diegenen die meer eigenaarschap willen nemen voor hun prestaties en ontwikkeling. Kom er op terug, wees nieuwsgierig naar hun proces en de resultaten, en laat zien dat je het belangrijk vindt en waardeert. Je zal versteld staan wat je terug ziet.

6. Walk the talk

Dit is de allerbelangrijkste. Laat zien hoe je zelf eigenaarschap neemt. Je hebt waarschijnlijk veel meer invloed op je eigen succes en dat van de mensen om je heen dan je beseft.