Ik heb me gespecialiseerd in eigenaarschap. Het gaat om het psychologisch eigenaarschap, niet het materiële. Tijdens de laatste kabinetten is de roep om eigenaarschap vanuit de regering groter en groter geworden. Termen als zelfredzaamheid en de verantwoordelijke burger komen dan langs. We hebben als burgers niet onze oren als slachtoffer of consument te laten hangen naar de overheid, maar zelf verantwoordelijkheid te nemen en een bijdrage te leveren.

We hebben onderzoek gedaan naar de term eigenaarschap. Daar zijn 8 factoren uitgekomen. Ik heb ze in m'n boek beschreven.

Twee van de factoren hebben met vertrouwen te maken: zelfvertrouwen aan de ene kant en teamvertrouwen aan de andere kant.

Als het om zelfvertrouwen gaat heb ik het kort door de bocht over het basisidee in m'n hoofd dat ik competent ben om m'n rol te vervullen en tot de resultaten te komen die van me verwacht worden. Mocht ik onverhoopt vinden dat ik niet competent ben dan helpt het vanuit zelfvertrouwen dat ik het beeld heb dat ik tijdig competent kan worden, dat ik kan leren.

Bij teamvertrouwen gaat het er om dat ik de kwaliteit van de relaties met de mensen om me heen (in een team naast me, maar het kan ook boven me of onder me zijn) als 'goed' bestempel. Ik kan op ze vertrouwen, ik ervaar een zekere mate van veiligheid, er is over en weer openheid en eerlijkheid, er wordt van en met elkaar geleerd, dat soort dingen.

Regelmatig zijn er voorbeelden vanuit de politiek. Ik geloof dat het in onze maatschappij belangrijk is dat er vertrouwen is in de politiek, en dat de politiek vertrouwen heeft in de burgers.

Dat piept en knarst. Het afschaffen van het raadgevend referendum was daarin wellicht niet handig. Ook al was deze vorm misschien niet optimaal, om het dan af te schaffen, dat gaat de afstand tussen politiek en burgers niet kleiner maken. Als iets in mijn leven niet helemaal goed werkt ga ik niet gelijk over tot het weggooien er van.

Afgelopen week was er het voorbeeld van de memo's. Het kabinet had in de vormingsfase de keuze gemaakt om de dividendbelasting af te schaffen. Goed voor het investeringsklimaat. Daar kun je op zich, afhankelijk van je politieke voorkeur voor of tegen zijn. Het gaf destijds toen het bekend werd een hoop reuring.

De vraag die onlangs op tafel lag was: waren er nu wel of geen memo's over dit onderwerp tijdens de kabinetsformatie? Eigenaarschap nemen en vertrouwen ontwikkelen gaat gepaard met eerlijkheid. Er werd gedraaid en ontkend. Premier Mark Rutte kon het zich niet herinneren.

Dat is wonderlijk. Zeker nu inmiddels blijkt dat ze er wel degelijk waren. 

Vanuit eigenaarschap begrijp ik het wel. Als het spannend wordt is het lastig om eerlijk te zijn en blijven naar je omgeving. Gedraai, een leugentje en ontkenning liggen op de loer. Het vermijden van pijn is een basaal fenomeen, maar gaat niet goed samen met eigenaarschap.

Het draagt zeker niet bij aan het ontwikkelen van vertrouwen.

Het ebook 6 manieren om eigenaarschap te ontwikkelen kan hierbij helpen en sturing geven.